به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی، سیونهمین شورای سازگاری با کمآبی استان خراسان جنوبی با محور بررسی وضعیت منابع آبی، مدیریت مصرف، کنترل برداشت از منابع زیرزمینی و پیگیری طرحهای تأمین آب شرب برگزار شد.
در این جلسه "عباس سارانی" مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی، با اشاره به شرایط آبی استان و ضرورت مدیریت جدی مصرف آب اظهار کرد: وضعیت منابع آبی خراسان جنوبی نیازمند توجه همهجانبه، همراهی مردم و همکاری دستگاههای اجرایی است و عبور از چالشهای موجود تنها با رویکردی فرابخشی و مشارکت عمومی امکانپذیر خواهد بود.
وی با بیان اینکه کسری مخزن سالیانه آبخوانهای استان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب است، افزود: افت متوسط سطح آب زیرزمینی در استان حدود ۲۳ سانتیمتر برآورد میشود که این موضوع زنگ خطری جدی برای منابع آب زیرزمینی و پایداری توسعه در خراسان جنوبی است.
سارانی همچنین با اشاره به وضعیت سدهای استان گفت: در حال حاضر از مجموع ظرفیت حدود ۷۵ میلیون مترمکعبی مخازن سدهای استان، تنها حدود ۱۳ میلیون مترمکعب آب در مخازن ذخیره شده که معادل حدود ۱۷ درصد ظرفیت کل سدهاست و این وضعیت، ضرورت صرفهجویی و مدیریت مصرف را بیش از پیش آشکار میسازد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در ادامه از انجام نخستین معامله در بازار آب استان خبر داد و گفت: بازار آب در شهرستان بشرویه راهاندازی شده و نخستین خرید و فروش آب در این چارچوب انجام شده است. به گفته وی، شکلگیری ارزش اقتصادی آب در جامعه یکی از الزامات مدیریت پایدار منابع آبی است و بازار آب میتواند به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر در اصلاح الگوی مصرف و تخصیص بهینه منابع مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: در بازار آب بهرهبرداران حاضر شدهاند آب را با قیمت واقعیتر خریداری کنند که این موضوع نشاندهنده اهمیت ایجاد سازوکارهای اقتصادی در مدیریت مصرف آب است.
سارانی با اشاره به اجرای مصوبه استفاده از سامانههای نوین آبیاری نیز بیان کرد: بر اساس ماده ۳۹ قانون و بند«ت» این ماده، تمامی کشاورزانی که بیش از ۱۰ هکتار زمین دارند، چه به صورت یکپارچه و چه منفرد، مکلف هستند از سیستمهای آبیاری نوین استفاده کنند و اجرای این موضوع نقش مهمی در کاهش مصرف و افزایش بهرهوری آب در بخش کشاورزی خواهد داشت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به گزارش سازمان زمینشناسی درباره فرونشست زمین در استان اشاره کرد و گفت: بر اساس بررسیهای انجامشده، آثار فرونشست در ۱۷ نقطه استان مشاهده شده که هفت نقطه آن در گزارشهای اصلی مورد تأکید قرار گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی تصریح کرد: بررسیها نشان میدهد رابطه مستقیمی میان برداشت از منابع آب زیرزمینی و پدیده فرونشست وجود دارد؛ بهگونهای که در مناطقی که تجمع چاههای کشاورزی و برداشت بیشتر از آبخوانها وجود دارد، آثار فرونشست نیز مشاهده میشود.
سارانی راهکار مقابله با این پدیده را مدیریت مصرف، کنترل برداشتها و حفاظت از آبخوانها دانست و افزود: وقتی از کنترل میزان مصرف در چاهها سخن گفته میشود، هدف اصلی جلوگیری از آسیبهای جبرانناپذیر به منابع آب زیرزمینی و حفظ امکان بهرهبرداری پایدار برای نسلهای آینده است.
وی همچنین با اشاره به پیشرفت پروژههای تأمین آب شرب استان گفت: طی سه سال گذشته، بسیاری از پروژههایی که به دلیل کمبود اعتبار متوقف مانده بودند، با پیگیریهای انجامشده دوباره فعال شدهاند.
سارانی درباره پروژه انتقال آب طبس اظهار کرد: این پروژه با ظرفیت ۲.۱ میلیون مترمکعب و خط انتقال ۳۰ کیلومتری به پایان رسیده و آماده افتتاح است.
وی همچنین درباره طرح آبرسانی بیرجند گفت: این پروژه برای تأمین آب مرکز استان اجرا میشود، اکنون ۶۲ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و اعتبار پیشبینیشده برای آن بیش از یکهزار میلیارد تومان است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی افزود: پروژه تأمین آب فردوس نیز با پیگیریهای انجامشده در مسیر دریافت تخصیص قرار گرفته و برای طرح آبرسانی زیرکوه نیز اقدامات لازم جهت تأمین اعتبار در حال انجام است.
وی از پایان مطالعات طرح جامع آب شرب خراسان جنوبی نیز خبر داد و بیان کرد: نتایج این مطالعات در جلسات آینده ارائه خواهد شد تا بر اساس آن، مسیرهای تأمین اعتبار و راهبردهای تأمین آب آشامیدنی استان مشخص شود.
سارانی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از بارگذاری جدید بر منابع آبی استان گفت: توسعههای جدید در بخشهای مختلف، بهویژه در بخش کشاورزی، باید متناسب با ظرفیت منابع آب انجام شود و هرگونه بارگذاری جدید بدون توجه به محدودیتهای آبی، میتواند فشار مضاعفی بر آبخوانها و منابع موجود وارد کند.
وی درباره وضعیت چاههای غیرمجاز استان نیز اظهار کرد: چاههای غیرمجاز شناساییشده تحت کنترل و پیگیری قرار دارند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی ادامه داد: خراسان جنوبی جزو دو یا سه استان برتر کشور از نظر تجهیز چاههای کشاورزی به سامانههای کنترل هوشمند است و تقریباً همه چاههای کشاورزی استان به این تجهیزات مجهز شدهاند و تنها حدود ۲۰ چاه باقی مانده که به دلیل شرایط خاص و برداشت محدود آب، هنوز به سیستم کنترل مجهز نشدهاند.
سارانی در پایان، مدیریت مصرف، تکمیل نصب کنتورهای هوشمند، جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز، توسعه سامانههای نوین آبیاری، جلوگیری از بارگذاری جدید بر منابع آب و اجرای برنامههای حفاظت از آبخوانها را از مهمترین اقدامات برای عبور از چالشهای آبی استان دانست و تأکید کرد: همراهی مردم، کشاورزان، بهرهبرداران و مسئولان، تنها مسیر مؤثر برای مدیریت پایدار منابع آب و کاهش آثار بحران آب در خراسان جنوبی است.
